Tragovi prošlosti koji oblikuju našu sadašnjost

Jugoistočno od Čačka, između desne obale Zapadne Morave i planine Jelice, nalazi se Slatina, koja je dobila ime po Slatini - banji na obroncima planine Jelice. Istočno od Slatine su Mršinci i Žaočani, zapadno Lipnica, severno Kukići i južno Premeća i Rajac. Selo Slatina pominje se prvi put 1528. godine u požeškom kadiluku, sa 23 doma, 54 tabija, 2 rataja, 3 tabija. Oko 1540. godine selo je has Hazira, sina Mustafa paše i pripadalo je Požegi.

Slatina je još od 1839. godine imala svoju opštinu. Slatinska opština bila je u sastavu trnavskog sreza, potom u sastavu samailskog a od 1954. godine ponovo u trnavskom srezu. Od 840 hektara zemljišta, u ovom selu najviše je pod njivama i voćnjacima.

Poslednje decenije 19. stoleća u Slatini, sa obe strane puta Čačak - Kraljevo, oformila se varošica. Osim opštinske sudnice, apsane, tri opštinska salaša za kukuruz, kuće Sima Ristića, koja je 1899. godine otkupljena za smeštaj zemljoradničko - kreditne zadruge, ovde su još postojali dućan Mika Peruničića i mehana Dimitrija Jovanovića.

Danas Slatina ima zdravstvenu stanicu, apoteku, dom kulture, knjižaru, mesnu kancelariju, poštu, šalter banke, samouslugu, benzinsku pumpu, sportsko društvo, ugostiteljske objekte, zanatske radionice i ono najvažnije - osnovnu školu.

Osnovna škola u Slatini osnovana je 1869. godine. Do tada đaci iz Slatine pohađali su školu u Ježevici i Lascu. Pošto je ježevačka opština planirala da sagradi novu školsku zgradu, Slatina kao i Zablaće, odbila je da učestvuje u gradnji i izdvojila se iz ježevačke školske zajednice sa namerom da u svojoj sredini osnuje školu. U Slatini je opštinska sudnica određena za školu. Sudnicu, koja je bila od tvrdog materijala, trebalo je samo okrečiti i snabdeti školskim potrebama.

Prvi učitelj u novootvorenoj školi bio je Vladimir Peruničić, rođen u Slatini.

Školske 1894/1895. školu je pohađalo 60 učenika.

Posle 43 godine pohađanja nastave u zgradi opštinske sudnice 12. avgusta 1911. godine đaci su prešli u novopodignutu školsku zgradu. Za vreme 1. svetskog rata škola nije radila. Stara školska zgrada tokom rata je porušena, a u novoj, austrijska žandarmerija je nameštaj i školske klupe prepravila u ormane i čiviluke za oružje.

Tek od polovine februara 1919. godine škola je nastavila sa radom. Nastavnici slatinske škole su savesno i marljivo predavali kako bi nadoknadili ono što se izgubilo u prosvećenosti i pismenosti omladine. Školske 1940/1941. godine upisano je 64 prvaka. A školske 1941/1942. nastava je trajala samo četiri i po meseca.

Školske 1942/1943. godine u Slatini je uvedena Viša narodna škola. Krajem oktobra 1945. godine donet je zakon o uvođenju obaveznog sedmogodišnjeg školovanja. U to vreme u čitavom čačanskom srezu otvorene su samo dve progimnazije i to u Slatini i Mrcajevcima. Slatinsku gimnaziju pohađali su đaci iz Slatine i okolnih sela Zablaća, Ježevice, Kukića, Goričana, Donje Gorevnice, Mrčajevaca, Rajca, Žaočana, Premeće, Kačulica, Lipnice, Lasca, Milatovića i drugih. Nakon oslobođenja donet je novi nastavni plan i program koji sadrži 9 nastavnih predmeta. U njemu više nema veronauke, ni ručnog rada i pisanja u drugom i četvrtom razredu.

U drugom polugođu školske 1958/1959. godine počelo je održavanje nastave u novosagrađenoj školskoj zgradi oko koje je podignut školski park.

U novu školsku zgradu ubrzo je uvedena struja, što je omogućilo da se počne sa nabavljanjem i korišćenjem nastavnih sredstava za čiju upotrebu je potrebna električna energija a ubrzo potom škola dobija i telefon.

Godine 1963. osmogodišnja škola u Slatini je dobila ime “Desimir Kaplarević”. U decembru 1964. godine Skupština opštine Čačak donela je odluku o promeni organizacije škola u opštini, tako da se četvororazredne osnovne škole upravno i organizaciono pripajaju osmorazrednim školama kao njihova izdvojena odeljenja. Tako u sastav osmorazredne osnovne škole u Slatini ulaze i četvororazredne do tada samostalne osnovne škole Kačulice, Premeća i Žaočani. Ovim promenama znatno se povećao broj đaka, odeljenja, nastavnika, školskih zgrada, i imovine.

Sedamdesetih i osamdesetih godina prošlog veka u zemlji su podignuti veliki industrijski objekti, izgrađene nove saobraćajnice, uspostavljen širi međugradski i lokalni saobraćaj,  postavljena savremena telefonija, jednom rečju nastao je jedan snažan ekonomski razvoj koji je omogućio poboljšanje materijalnog položaja društvenih delatnosti pa i osnovnog obrazovanja.

Međutim, izmenjene ekonomske prilike izazvale su velike demografske promene u zemlji. Mlađe stanovništvo, sa završenom osmogodišnjom školom, ubrzano je napustalo selo, da bi se zaposlilo u gradovima. To je dovelo i do promene broja đaka. Broj učenika u slatinskoj školi postepeno se smanjivao. U ovom periodu škola u Slatini dobila je đačku kuhinju a počela je i dogradnja školske zgrade.

Ovaj veliki posao završen je 27. avgusta 1981. godine. Do kraja maja 1986. godine završeno je nasipanje staza u parku ispod škole i nastavljene su pripreme za uvođenje parnog grejanja.

Prvi broj školskog lista “Žuborenje”, izašao je 1983. godine na čijoj je naslovnoj strani pisalo: “Dragi učenici, Žuborenje je vaš list koji vam svesrdno nudi svoje stranice da biste i vi zažuborili pišući pesme i priče o svojim doživljajima, propustima, manama i vrlinama, o svemu što vas uzbuđuje, raduje ili zabrinjava. A jednog dana kad odrastete, nadamo se da će uporni i daroviti pretočiti žubor u pesmu koju će svi rado slušati i pevati.”

Godine 1982. na inicijativu Jelisavete Surudžić, tadašnje direktorke Predškolske ustanove Radost iz Čačka, u okviru slatinske škole uvedeno je predškolsko vaspitanje.

Kulturna i javna delatnost škole, devedesetih godina, odvijala se u dosta izmenjenim uslovima u odnosu na prethodne godine zbog promenjenih društvenih, ekonomskih i političkih prilika. Prvi put organizovana je proslava Svetog Save. Broj učenika se i dalje smanjivao. Nastavljeni su radovi na uređenju školske zgrade.

2000. godine škola  proslavlja 130 godina postojanja, a od ove godine svi učenici sedmog i osmog razreda uključeni su da se obuče za rad na računaru. Tokom 2002. godine obezbeđena su sredstva za osvetljenje sportskog terena i ugrađen je video nadzor u novoj školskoj zgradi.

Od 1. septembra 2004. godine osnovna škola u Slatini nosi naziv Branislav Petrović, po pesniku i književniku, koji je svoja prva osnovna znanja stekao u ovoj školi.

Branislav Petrović rođen je na Blagovesti, 7. aprila 1937. godine u Bjeluši kod Arilja. U godini kada se Branislav rodio, otac i stric donose odluku da napuste rodni kraj. Doselili su se u Mršince kod Čačka. Osnovnu školu završio je u Slatini, a gimnaziju u Čačku. Studirao je na pravnom i diplomirao na Filološkom fakultetu u Beogradu. Od prve svoje pojave u listovima i časopisima Branislav Brana Petrović skrenuo je na sebe pažnju kao osebena ličnost. Njegova prva knjiga “Moć govora” objavljena je 1961. godine i značila je veliku objavu nove poezije i jednog sasvim novog lirskog glasa.

Matija Bećković je na književnoj večeri u Čačku 15. aprila 2003. godine rekao kako je Brana Petrović šezdesetih godina prošlog stoleća, došao u tadašnju srpsku poeziju ”kao njen najautentičniji i najzdraviji sin” koji je progovorio svojim glasom, onom jednostavnom seljačkom zdravom pameću i onim darom “kakav se može porediti samo sa meteoritima koji padnu sa nebesa u njivu nekog seljaka a ne može da zna zašto je baš njega i njegovu njivu nebo izabralo za toliki dar.”

Prvu zbirku pesama “Moć govora” objavio je 1961. godine i za nju već naredne godine dobio nagradu “Mladost”. Brana Petrović je u srpsko pesništvo uneo jednu novu osećajnost. On je poeziju shvatao kao igru duha i jezika. I kad je humorna, ili ironična njegova poezija je vid tragičnog osećanja života. Niko u modernu srpsku poeziju nije uneo toliko živog života, toliko ljubavi, kao Brana Petrović. U ljubavi je najvažniji deo suštine sveta. Kad voliš - ti postojiš i mnogo znaš i mnogo patiš. Brana je govorio da svaka ljubavna pesma treba da počne obaveznim stihom “Bože mili čuda velikoga”. Isticao je da je život čudo, i cvet, i mrav, potok i prepelica delo su Božije promisli.

Oni koji su ga blisko poznavali osećali su njegovu plemenitu i ranjivu dušu.

Dobitnik je više književnih nagrada kao što su Mladost, za knjigu Moć govora, “Isidora Sekulić” za zbirku “O prokleta da si Ulico Rige od Fere”, Branko Miljković za “Predosećanje budućnosti”, Rade Drainac za ciklus pesama u rukopisu, Nagrade Udruženja književnika Vojvodine, “Zmajeve” nagrade za knjigu poezije za decu „Da vidiš čuda“, Oktobarske nagrade Beograda, Žičke hrisovulje i Disove nagrade za jedinstven poetski rukopis kojim su obogaćeni srpski jezik i kultura.

Pesme su mu prevođene na engleski, nemački, francuski, ruski, poljski, mađarski, rumunski, turski, albanski, makedonski, slovenački, italijanski i arapski jezik. Bio je urednik u izdavačkom preduzeću “Prosveta” a 1992. godine urednik treće serije “Srpskog književnog glasnika”.

Branislav Brana Petrović je govorio: „Ostanimo verni umetnosti godišnjih doba, ostanimo verni životu, koji i kad je napisan velikim ili malim slovom podrazumeva mnoštvo života u jednom.“

Svi koji vole Branu Petrovića, pesnika, uvek će se sećati njegovih stihova:

Brana Petrović otišao je u večnost  26. septembra 2002. godine.